Precies 4 jaar geleden lag ik 2 weken in het ziekenhuis, wachtend op een hartoperatie. Ik kreeg een puzzelboekje met sudoku’s cadeau om de tijd wat te doden. Ik loste graag sudoku’s op, liefst van die hele moeilijke, maar ik had al jaren vanwege mijn drukke bestaan in PretZels geen sudoku meer opgelost, geen tijd voor dacht ik altijd, zelfs als ik een makkelijke, ergo snel op te lossen in de krant zag staan. Dit was mijn kans dus!

Zenuwachtig als ik was voor mijn operatie, kon ik me echter ondanks die zee van tijd onmogelijk concentreren, dus ging het boekje na de geslaagde operatie met slechts één nog niet eens half opgeloste sudoku mee naar huis. Afgesproken was inmiddels, dat ik het voortaan wat rustiger aan zou gaan doen, dus zou ik ook wel tijd krijgen om al die 54 sudoku’s op te lossen.

Inderdaad, 54 stuks, dat weet ik precies, het boekje ligt namelijk nu naast me op tafel, ik heb vandaag de laatste sudoku opgelost. Overigens heb ik geen 4 jaar over dat boekje gedaan, zo moeilijk waren de puzzels nou ook weer niet, slechts afgelopen 4 weken. En echt niet, omdat ik meer vrije tijd had. Nieuwsgierig geworden, leest nu iedereen verder waarom dan wel…….

Ik was dat puzzelboekje deze zomer toevallig tegengekomen toen ik tijdens de vakantie mijn kantoor aan het opruimen was. Over vrije tijd gesproken. Ergens midden in stapel 2 van 4, met paperassen die nog steeds (of nog eens) uitgezocht moesten worden of ze nou wel of niet in de papiervernietiger mochten. Voor velen een herkenbaar fenomeen, vermoed ik. Het puzzelboekje overleefde de shredder, in eerste instantie als dierbare herinnering, het kreeg een plekje op mijn eettafel.

En toen, op een maandagmorgen na het ontbijt, ik had zogenaamd toch vrij, ging ik bijna 4 jaar later warempel verder met de onvoltooide puzzel nummer 1. Daarna meteen maar puzzel 2. Het voelde namelijk goed, niet perse vanwege dat “dolce far niente di utile”, maar veeleer vanwege de constatering, dat ik tijdens het beoefenen van de denksport alle andere gedachten dan waar moet toch dat cijfertje staan aan de kant zette. En dus geen zorgen had. En zo kwam het dat ik elke dag minstens een, soms twee van die hersenen brekende 5 sterren sudoku’s oploste. Even afschakelen, lekker man, zou Gijp zeggen, weg met de zorgen!

Die zorgen waren de laatste jaren alleen maar toegenomen. Problemen met het vinden van personeel en het samenstellen van een goed en hecht team, hetgeen tegenwoordig overigens een structureel probleem in de horeca is. Vervolgens de plotselinge echtscheiding, die in het begin vooral privé pijnlijk was, maar de gevolgen van de zakelijke scheiding en het vertrek van Annelieke per 1 april jl. bleken ook heftiger dan verwacht. De werkdruk werd steeds groter, meer taken en uren in plaats van het voorgenomen rustiger aan doen. En dat alles zonder je maatje, waar je jarenlang lief en leed mee deelde en die ook na de scheiding altijd haar best heeft gedaan voor PretZels.

Natuurlijk wilde ik bewijzen het ook alleen aan te kunnen, maar het werd steeds moeilijker en zwaarder, hetgeen zowel lichamelijke als geestelijke overbelasting tot gevolg had. Dus steeds meer zorgen, want ik wilde uiteraard op elk gebied het oude niveau van PretZels handhaven, dientengevolge stress en oeps, daar was weer die veel te hoge bloeddruk, allesbehalve gezond, zeker niet voor een hartpatiënt.

De laatste paar maanden maalde het steeds vaker door mijn hoofd, hoe nu verder met PretZels? Het leek wel een puzzel die ik maar niet opgelost kreeg. En waarvan de moeilijkheidsgraad elke week steeg. Regelmatig te weinig personeel, incidenteel zelfs helemaal geen personeel. Het is toch van de gekke, dat ik als de telefoon ging bang was dat het voor een reservering was. Geen enkel verwijt aan het team trouwens, oproepkrachten hoeven niet te werken als ze niet willen en iedereen kan en mag wel eens ziek zijn. En niets dan lof voor kok Danielle, ze heeft haar stinkende best gedaan. 

Inmiddels heb ik behalve die 54 sudoku’s ook deze puzzel opgelost. Uiteindelijk bleken de puzzelstukjes reeds op tafel te liggen, ik hoefde ze alleen nog maar in elkaar te schuiven. De oplossing was feitelijk voor de hand liggend. Een mens zoekt soms verder dan nodig is.

Wat had ik nog te bewijzen? Niks meer na 26 jaar! Keihard werken voor later? Geen vrouw en kinderen, dus geen enkele zorgverplichting. En wat is later? Wie dan leeft, wie dan zorgt. Beter, wie nu leeft, wie nu zorgt. Zorgen, dat ik geen zorgen meer heb, althans heel wat minder zorgen, dat was het devies. Maar hoe dan?

Welnu, ten eerste geen personeel meer nodig hebben, dus de keuken dicht. Ten tweede vooral doen wat ik leuk vind. Whisky dus. En zo sloeg ik twee vliegen in een klap. Het restaurant is daarom nu dus gesloten, de begripvolle kok en ik hebben met wederzijds goedvinden het dienstverband beëindigd, vanaf donderdag 13 september heropen ik als whisky-café zonder personeel. Relaxed en zonder stress van het culinair moeten presteren, alle tijd om lekker met mijn gasten te praten over whisky.

Ik ga nu dan ook meer dan ooit van mijn liefhebberij mijn beroep maken. Want “elk nadeel heb zijn voordeel” zei de beste voetballer ooit en dat blijkt maar weer eens een waarheid als een koe. Kon ik bijvoorbeeld als restaurant nooit whiskyproeverijen presenteren, omdat ik dan de eetgasten zou storen, nu kan dat wel en zelfs ook voor kleinere groepen. En zo zijn er nog wel meer nieuwe kansen, maar daar lezen jullie hier later wel meer over.

Ennuh…… Mocht er bijvoorbeeld een enthousiast jong koppel zijn, dat PretZels wil overnemen, om er toch weer een mooi restaurant van te maken, daar valt natuurlijk altijd over te praten, voor de juiste prijs haal ik mijn pensioen naar voren en dan wordt het pas echt “dolce far niente”. Alhoewel, ik zal dan toch wel links en rechts wat collega’s gaan uithelpen en wat whiskyproeverijen blijven doen, gewoon omdat ik hou van het horecavak of zoals vriend en oud-journalist Bert van klaveren mij ooit in de krant omschreef: een echte kastelein, zowel qua omgang als qua omvang.

Tenslotte wil ik iedereen die ooit bij PretZels gegeten heeft hartelijk bedanken voor (om met Rod Stewart te spreken) zijn tijd en zijn geld. En iedereen die ooit voor PretZels heeft gewerkt voor zijn tomeloze inzet. Je weet zelf wel of jij je ook aangesproken voelt. Speciale dank natuurlijk aan Nathalie (5 jaar chef) en Annelieke (meer dan 20 jaar chef). En absoluut niet te vergeten, mijn lieve moeder, die PretZels überhaupt mogelijk maakte en tot aan haar dood mijn grote steun en toeverlaat was en mijn broers Cor en Stan, die mij ook talloze keren op allerlei manieren geholpen hebben, soms als redders in hoge nood, bijvoorbeeld bij een stroomstoring of computercrash.

Beste mensen, lieve gasten van PretZels, hopelijk zien we elkaar nog eens of misschien wel vaker in  PretZels, al is het maar om liefst bij een whisky (of een ander drankje) wat mooie herinneringen aan PretZels op te halen. Of wellicht zelfs wat te eten….. na 26 jaar kan ik heus wel een lekker stoofpotje bereiden! 

Met pijn in het hart, maar toch zeker ook opgelucht, mede omdat ik hier op mijn eigenwijze eigen wijze open en eerlijk heb uitgelegd, waarom PretZels als restaurant is gestopt. Dat was nooit het plan, maar soms gaan de dingen nu eenmaal anders in het leven. En als er eens een avond niks te doen is in mijn whiskycafé, nou dan los ik wel een sudoku op, ik hoef niet eens een nieuw boekje te kopen, tegenwoordig staan ze ook online….. net als al mijn 700 whisky’s, op www.pretzels.nl.

Bert Rutkowski,

          gastheer van het oudste eetcafé van Sittard

          gastheer van het eerste whisky-café van Zuid-Nederland.

INTERVIEW MET BERT IN VIA-LIMBURG